خیار مجلس و خیار حیوان و خیار تاخیر ثمن جزو خیار مختص بیع هستند. اکثر خیارات در تمامی قراردادها جاری می باشند ولی برخی از خیارات مختص بیع هستند و در سایر قراردادها جریان ندارند. در ادامه هر یک از این خیارات را شرح خواهیم داد.
فهرست مطالب
۱- خیار مختص بیع( مجلس):
هر یک از فروشندگان و خریداران بعد از انعقاد قرارداد، فی المجلس تا زمانی که پراکنده نشده اند. امکان برهم زدن معامله را دارند. در اینجا لازم به ذکر می باشد که این خیار به هردو طرف عقد تعلق دارد.
اینکه انجام فسخ فی المجلس است یا خیر؟ یا تفرق حاصل شده است یا خیر؟ باید به نظر عرف مراجعه نمود. و همچنین این حق قابل اسقاط می باشد. و شخص می تواند این حق را که از جمله حقوق مالی است از خود اسقاط نماید.
۲-خیارمختص بیع( حیوان):
این خیار مختص خرید و فروش حیوانات می باشد. و در صورتی که کالا برای فروش حیوان باشد. خریدار از لحظه خرید تا ۳ رو از حین قرارداد اختیار فسخ معامله را دارا می باشد. این خیار نیز در طرف ۳ روز مقید است. و همچنین قابل اسقاط می باشد.
این خیار در گذشته اهمیت فراوانی داشته اسمت. و چون جزو خیارات قابل اسقاط می باشد، امروزه در بسیاری از معاملات اسقاط می گردد.
۳-خیارمختص بیع( تاخیر ثمن):
بسیاری اوقات کالا عین خارجی یا در حکم آن است و مورد معامله واقع می گردد. و برای پرداخت ثمن (پول) مهلتی قرارداده نمی شود. اگر در طول این ۳ روز خریدار تمام پول را پرداخت ننماید. و فروشنده نیز کالا را تحویل نداده باشد. برای بائع حق فسخ معامله وجود دارد. این حق فسخ مختص به بائع است و عدم تحویل کالا موجب حق فسخ برای مشتری نیست.
اگر در صورتی که از طرف بائع مطالبه ایی جهت پرداخت صورت گیرد از قرائن مشخص است که مقصود او التزام به بیع می باشد. و به همین دلیل خیار او ساقط می گردد. اگر بائع در ظرف ۳ روز از تاریخ بیع کالا را به مشتری تسلیم نماید یا اینکه مشتری تمام پول را به فروشنده دهد، دیگر فروشنده حق فسخ معامله را نخواهد داشت. حتی در صورتی که مشتری پول را آماده نموده و تحویل دهد ولی بائع نپذیرد نیز این خیار از طرف بائع ساقط می گردد.
پرداخت قسمتی از مبلغ بائع را از حق فسخ ساقط نمی کند، بلکه باید تمام مبلغ پرداخت گردیده باشد. و اگر مشتری برای مبلغ پرداختی ضمانت دهد یا فروشنده خریدار را حواله دهد و حواله تحقق یابد دیگر امکان بهره نیست.
در انتها اگر مبیع جزو کالاهایی باشد که در کمتر از سه روز فاسد یا کم قیمت می شود مانند برخی میوه ها در اینجا ابتدای زمان دارا شدن خیار برای فروشنده از زمانی است که کالا مشرف بر فساد یا کسر قیمت می گردد.
اسقاط خیارمختص بیع
هرکدام از طرفین می تواند از دیگری اسقاط آن را مطالبه نماید. فوریت در اعلام هر کدام مقید به زمان خاص آن ها می باشد. در خیار مجلس تا وقتی که جلسه برقرار است امکان اسقاط وجود دارد. بعد از آن دیگر امکان مطالبه این خیار وجود ندارد. همچنین در دو خیار دیگر مدت داربه مدت ۳ روز است. و بعد از این ۳ روز قابل مطالبه نمی باشد. و چون در غالب موارد این حق خیارها در ضمن قرارداد و با لفظ اسقاط کافه خیارات ساقط می گردد.
ما در رویه قضایی کمتر پرونده ایی داریم که دادخواست تایید فسخ به دلیل این خیارات مطرح گردیده باشد. به همین دلیل این بحث را در مصادبق آن مطرح نمی کنیم و صرفا در صورت دیدن دادنامه در این صفحه اضافه خواهیم نمود.
جهت آگاهی از نکات قرارداد نویسی اینجا مراجعه کنید.
دیدگاه شما